"НОГООН АЛТ" бэлчээрийн экосистемийн
удирдлага төсөл

 
  ENGLISH   
 
 
 

МЭДЭЭЛЛИЙН САН

 

Нэмэгдэл тэжээлээр тэжээхэд хонины амьдын жингийн алдагдал бага байдаг
Нийтэлсэн: 2016-11-27 18:44:42

Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон-Алт” төслөөс ХААИС-тай хамтран явуулсан “Өвөл хаврын улиралд хээлтэй эм хонинд нэмэгдэл тэжээлийн болон дулаан хашааны нөлөөллийг судлах” туршилтаас дараах үр дүн гарлаа. Үүнд:

Туршилтын хонийг өвс, хивэг оролцсон тусгай жороор тэжээв

Дэлгэрэнгүй...



Хөдөөд хоршоо хөгжсөнөөр түүхий эдийн чанар сайжирч, малчдын орлого ч өснө
Нийтэлсэн: 2016-11-27 18:35:13

-Та манай уншигчдад өөрийгөө танилцуулахгүй юу?

-За, юуны өмнө танай сэтгүүлийн уншигчдад энэ өдрийн мэнд хүргэе. Би Герман улсын иргэн, эдийн засагч мэргэжилтэй. Оюутан байхаасаа эхлэн хоршооны хөгжлийн асуудлыг сонирхон судалж эхэлсэн. Германд 170 жилийн өмнө хоршооллын хөдөлгөөн эхэлж хөдөөгийн жижиг фермерүүд хоршооллын хөгжилд томоохон үүрэг гүйцэтгэсэн байдаг. Энэ нь намайг ихэд гайхшируулж байлаа. Төгссөний  дараахан “Хоршооны менежер” хийж байв. Эдийн засгийн хөгжилд  хоршооны гүйцэтгэх үүргийн тухай асуудлаар сүүлийн 30 гаруй жилийн туршид олон оронд зөвлөхөөр ажиллаж байна.

-Та Монголын хоршооллын хөдөлгөөнтэй хэдийнээс холбогдсон бэ?

-Би анх 1995 онд монголд ирж байснаас хойш 19 жил өнгөрчээ. Конрад Аденауэрын сангийн урилгаар анх Монголд ирж байлаа. Зах зээлийн нөхцөлд шинэ хоршоо хэрхэн эхлэх, ямар бүтэц зохион байгуулалттай ажиллах талаар зөвлөгөө өгдөг байв. Тухайн үед хуучин нэгдлүүд тарж, суурин дээр нь олон компани байгуулагдсан байсан. Хамгийн гол нь шинэ бүтэцтэй хоршоонд нэгдсэнээр таны амьдрал өөрчлөгдөнө гэдгийг малчдад ойлгуулахад хүндхэн байсан цаг саяхан.  Түүнээс хойш олон ч удаа Монголд ажиллаж “Хоршооны Круг багш” гэдэг нэртэй болсон доо. Монголын зах зээлд хоршооллын хөдөлгөөн идэвхтэй өрнөж, багагүй амжилт дагуулж байгаад баяртай байдаг.

Дэлгэрэнгүй...



Малчид, үндэсний үйлдвэрлэгчид хаа хаанаа хариуцлагатай байвал сарлагийн хөөвөр брэнд болно
Нийтэлсэн: 2016-11-27 18:25:07

Сарлагийн хөөвөр, торомны ноос саяхныг хүртэл үнэлэмжгүй түүхий эд байсан ч  олон хүний хичээл, зүтгэл, сургалт, судалгааны дүнд үнэд хүргэж чадсан . Тэдний нэг болох “Баялаг-Өлзий” ХХК-ийн захирал Ж.Өлзийбодьжавтай ярилцсан юм.

-Анх сарлагийн хөөвөр, тэмээний ноосоор  үйлдвэрлэл эрхэлье гэдэг  санааг яаж олсон бэ. Сүүлийн ганц, хоёр жилийг эс тооцвол сарлагийн хөөвөр ямар ч үнэлэмжгүй, өрхийн хэрэглээний түвшинд л ашиглагддаг түүхий эд байсан шүү дээ?

Сарлагийн хөөвөр, тэмээний ноосоор үйлдвэрлэл эрхлэх бизнесийг 2007 оноос эхлүүлсэн. Анх сарлагийн хөөврийг авч байхад самнасан нь 3500, самнаагүй нь 300-500 төгрөгийн ханштай байлаа. Торомны ноос ч гэсэн тэмээний ноос шиг үнэгүй байсан. Учир нь улсын хэмжээнд 1975 оны байдлаар 800 мянган тэмээтэй байсан бол 2003 онд 200-хан мянга болж буурсан. Яагаад ийнхүү буурсныг малчдаас асуухад тэмээ малласны ашиг шим гэж бараг алга гэж ярьдаг. Ингээд тэмээ гэдэг амьтны түүхий эдийг үнэтэй болгохгүй бол маллах малчин олдохгүй юм байна гэсэн гаргалгаа гарч байгаа юм. Үнэтэй болгож байна гээд хятадуудтай зэрэгцэж түүхий эдийг нь аваад нэмэргүй.  Өртөг шингээж эцсийн бүтээгдэхүүн болгож хэрэглэгчдэд хүргэж байж үнэтэй болно. Ингээд тэмээний ноосоо, аваад түүгээрээ сүлжмэлийн бизнес эрхэлж эхэлсэн.  Өөрөө үйлдвэрлэл эрхлээд ирэхээр хэн нэгэн хятадаас асуухгүйгээр түүхий эдээ авах эрхтэй болж байна гэсэн үг. Үүний дараа сарлагийн хөөврийг яагаад ингэж үнэ цэнэтэй болгож болохгүй гэж бодоод түүнийгээ бас ажил хэрэг болгоод явж байна.

Дэлгэрэнгүй...



Нүүдлийн маа-н үйлдвэрлэлийн үндсэн технологиуд алдагдсаар байна
Нийтэлсэн: 2016-11-27 18:12:43

“Ногоон-Алт” төслийн хүрээнд малчдын дунд байгуулсан Бэлчээр ашиглагчдын хэсгийн /БАХ/ үйл ажиллагаа болоод Монгол орны бэлчээр нутгийн өнөөгийн байдлын талаар ШХА-ийн “Ногоон-Алт” төслийн зохицуулагч Ц. Энх-Амгалантай ярилцлаа.

-Швейцарын Хөгжлийн Агентлагаас санхүүжүүлэн “Ногоон-Алт” төслийг 10 дахь жилдээ хэрэгжүүлж байна Төслийн хүрээнд малчдыг Бэлчээр ашиглагчдын хэсгийн  /БАХ/ зохион байгуулалтад оруулах чиглэлээр олон жил ажилласан. Тэгэхлээр БАХ гэж чухам ямар зорилго, чиг үүрэгтэй юм бэ. БАХ-ийг байгуулах болсон шалтгаан нь юу байв?

БАХ гэх нэр томьёо хүмүүсийн сэтгэхүйд харийн үг мэтээр буудаг байх. Үнэндээ энэ нь нүүдлийн МАА-н үйлдвэрлэл эрхлэх үндсэн технологи дээр суурилсан юм. Бэлчээрийн мал аж ахуй гэдэг өөрийн гэсэн технологитой. Малчид эрт дээр үеэс малынхаа тоог бэлчээрийн даацдаа тохируулан барьдаг байсан уламжлалтай.  Харин сүүлийн 20 жил малын тоо толгой эрчимтэй өсөж, бэлчээрийн даац хэтэрч, доройтож эхэлсэн. Үүнийг малчид ч өөрсдөө хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ жил л гэхэд Монгол орны нийт мал 60 гаруй саяд хүрчихлээ шүү дээ. Дараагийн нэг асуудал нь малчид бэлчээрээ хуваарьтай ашиглаж, сэлгээж амраахаа больчихсон. Дээр дурьдсанчлан малын тоо ихэссэн учир сэлгэж, амраах боломж хомс болж байгаа юм. Түүнчлэн сүүлийн үед малчид өвөл, хаврыг өнөтэй давах үндэс болох хадлан, тэжээлээ хангалттай сайн бэлтгэхгүй байна. Зарим малчин өрх хүн, бүл дутмаг байх ч явдал бий. Эдгээр уламжлалт технологиуд алдагдаад  Монголын бэлчээрийн МАА-н үйлдвэрлэл хямралд ороход их ойрхон болоод байна. Тиймээс БАХ нь 4 улирлын бэлчээрээ дундаа эзэмшдэг малчид сайн дураараа нэгдэн өвөлжөө, хаваржаа, намаржаа, зуслангийн бэлчээрээ урьдчилан зөвшилцөж тохирсон төлөвлөгөө хуваарийг дагуу амрааж сэлгэн, хуваарьтай ашиглах боломжийг олгох зорилготой.

Дэлгэрэнгүй...



Мал тэжээвэл ам тостоно
Нийтэлсэн: 2016-11-27 17:59:45

Дэлгэрэнгүй...



Тэмээний ноосны үнэ цэнийг нэмэгдүүлэх боломж бий
Нийтэлсэн: 2016-11-27 17:53:34

Зах зээлийн шилжилтийн үед 20 жилийн турш буурч байсан тэмээн сүргийн тоо толгой 2009 оноос эхлэн цөөн тоогоор өсөж 2013 оны эцсийн дүнгээр Монгол улсад нийт 321,6 мянган толгой тэмээ тоологджээ. Тэмээний голлох ашиг шимийн нэг нь ноос юм. Улсын хэмжээгээр жилд хамгийн багадаа 1200 тн тэмээний ноос бэлтгэх  боломжтой. Гэвч үндэсний  боловсруулах үйлдвэрүүдийн жилийн эрэлт нь 350 тн орчим буюу нийт бэлтгэлийн нөөцийн 30 хувьтай тэнцэж байна.

Малчид тором самнах туршилт хийлээ, Говь-Алтай, Төгрөг сум

Дэлгэрэнгүй...



Хөөврөө хяргаж бус самнаж бэлтгэснээр үнэ цэнийг нь нэмэгдүүлэх боломжтой
Нийтэлсэн: 2016-11-27 05:43:34

Швейцарийн Хөгжлийн Агентлагийн “Ногоон алт” төслийн Маркетингийн бүрэлдэхүүн хэсэг нь 2013 оны 11-р сараас эхлэн үйл ажиллагаагаа эхэлсэн. Малчид, малчдын хоршоодыг дотоодын боловсруулах үйлдвэрүүдтэй холбож, түүхий эдийн болон эцсийн бүтээгдэхүүний чанарыг сайжруулах улмаар сарлагийн хөөвөр, тэмээний ноосны нэмүү өртгийг нэмэгдүүлэх зорилготой юм. Маркетингийн бүрэлдэхүүн хэсгийг Германы ГФА-ГЕФАК компаниудын хамтарсан консорциум хэрэгжүүлж байна.

“Уужин” ХХК малчдад бүтээгдэхүүнээ танилцуулж байгаа нь /Завхан, Отгон сум/

Дэлгэрэнгүй...



Т.Ахай: Багийн иргэний зөвлөл тухайн баг дээр шийдвэрлэгдэхгүй байгаа асуудалд анхаарч ажилладаг
Нийтэлсэн: 2016-11-27 05:38:16

Баян-Өлгий аймгийн Бэлчээр ашиглалтын холбооны гүйцэтгэх захирал Т.Ахайтай Багийн иргэний зөвлөл гэж юу болох, энэ зөвлөлийн ач холбогдлын талаар ярилцлаа.

Багийн иргэний зөвлөл гэж ямар учиртай байгууллага вэ?

Өнөөдөр манай нийгэмд төр болон иргэний нийгмийн байгууллага, хувийн хэвшлийн түншлэл маш их эрэлт хэрэгцээтэй байгаа. Энэ түншлэл багаас эхлэх хэрэгтэй гэж бодсон. Яагаад гэвэл манай засаглалын стандарт бол иргэдийн оролцоотой шийдвэрүүд байдаг. Иргэдийн оролцоотой анхдагч шийдвэрүүд дандаа багийн түвшинд гардаг. Тэгэхээр багийн түвшин дээр иргэний нийгмийн байгууллага болон төрийн түншлэлийг бий болгоё гэсэн зорилготойгоор Багийн иргэний зөвлөлийг байгуулсан.

Багийн иргэний зөвлөлийг хэрхэн байгуулах вэ?

Багийн иргэний зөвлөлийн / БИЗ/ бүрэлдэхүүнд хэн байх вэ гэхээр тухайн багт манай “Малчдын холбоо” ТББ-ын 3-4 төлөөлөл байгаа. Үүнийг бид БАХ-ын ахлагч гэдэг. Мөн хэсгийн ахлагч гээд 30-40 өрхийг хариуцсан хүн байгаа. Өөрөөр хэлбэл 30, 40 өрхийн манлайлагч, лидерүүд байгаа юм. Энэ бол манай иргэний байгууллагын талаас оролцож буй хүмүүс. Төр талаас хоёр хүн ажиллаж байгаа. Нэг нь багийн Засаг дарга, нөгөө нь Багийн ИТХ-ын дарга. Энэ зургаан хүн түншилж байгаа юм. Монгол Улсын Иргэний хуулийн 481.1 дүгээр заалтаар талууд гэрээ байгуулна. Ямар ажил үүрэг гүйцэтгэх вэ, ямар үр дүнд хүрэх вэ, түүний үр дүнг хэн хүртэх вэ, ямар хугацаанд явагдах вэ, энэ ажилд ямар зарлага гарах вэ, энэ зардлыг хаанаас гаргах вэ гэх мэтчилэн зүйл дээр гэрээ хийж гарын үсэг зурна. Энэхүү гэрээг сумын ИТХ болон сумын Засаг дарга, малчдын холбооны суманд ажиллаж байгаа сумын холбооны тэргүүн гурав батална. Ингээд үндсэндээ түншлэлийн тогтолцоо бий болж байгаа юм.

Дэлгэрэнгүй...



Малчид хамтран ажиллахын ашиг тусыг харуулж байна
Нийтэлсэн: 2016-11-27 05:33:40

Завхан аймгийн Эрдэнэхайрхан сумын Бэлчээр Ашиглагчдын Холбоо (СБАХ) нь 2009 оноос Швейцарийн Хөгжлийн Агентлагийн хөрөнгө оруулалттайгаар бэлчээрийг зүй зохистой ашиглах, хамгаалах замаар цөлжилтийг бууруулахад чиглэгдсэн үйл ажиллагааг БАХ-ийн малчидтай хамтран зохион байгуулж, ингэснээр малчид бэлчээр, нутгаа хамгаалан, хамтран ажиллаж байна. Ногоон алт төслийн болон малчдын хувь хөрөнгөөр БАХ-ийн малчид дундын сантай болж бэлчээр хамгаалах, хадлан тэжээл бэлтгэх, усан хангамж нэмэгдүүлэх, ахуйн хэрэгцээндээ зориулж зээл авах журмаар сангийн хөрөнгөө нэмэгдүүлж, дундын сангийн хэмжээ 30 гаруй сая төгрөгт хүрсэн байна.

Дэлгэрэнгүй...



Завхан аймгийн Цагаанхайрхан сумын “Хоёр Арц” ТББ-ын амжилтын түүх
Нийтэлсэн: 2016-11-27 05:22:40

Цагаанхайрхан сумын “Хоёр Арц” ТББ нь 2009 оноос бэлчээрийг зүй зохистой ашиглах хамгаалах, хамтын хөдөлмөрийн давуу талыг бэхжүүлэн малчдад туслах, байгалийн эрдслийг даван туулах үндсэн зорилгын дор нэгдэж сумандаа бэлчээр ашиглагчдын холбоо байгуулан ажиллаж эхэлсэн. 2014 он “Хоёр Арц” ТББ-ын хувьд нэлээдгүй ололт амжилттай жил болж өнгөрлөө.

Сумын ИТХ-ын дарга, СЗДТГ, Багийн ИНХ, Багийн Засаг дарга нартай хамтран Бэлчээр ашиглуулах гэрээнд  гарын үсэг зурж, 10 Бэлчээр Ашиглагчдын Хэсгийн /БАХ/ 270 өрхийн бэлчээр ашиглалтын төлөвлөгөө, саналыг сумын тухайн жилийн газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тусгаж батлуулах ажлыг зохион байгууллаа. Тус төлөвлөгөөнд БАХ-ийн малчид 2014 онд бэлчээр өнжөөх сэлгээх, хуваарь гарган 130 мянган га бэлчээрийн талбайг өнжөөж, 5 БАХ-ийн нийт 35 өвөлжөө, хаваржааны 3500 м2 талбайд халдваргүйжүүлэлт хийж гүйцэтгэсэн.

Дэлгэрэнгүй...



Олны хүч оломгүй далай
Нийтэлсэн: 2016-11-27 05:01:28

Говь-Алтай аймгийн Тайшир сумын  “Сайн эрс” Бэлчээр ашиглагчдын холбоо ТББ нь 2013 оны 5 сарын 20-нд байгуулагдсан. Туулсан хугацаа богино  хэдий ч туурвисан ажил арвин ихээ.

Төрийн бус байгууллага нь “Ногоон Алт” төслийг орон нутагтаа хэрэгжүүлснээр малчдын сэтгэхүй, амьдрал ахуйд эрс өөрчлөлт шинэчлэлтийг хийж чадсан. “Хуримт” БАХ-ийн ахлагч Б.Базархуягийн санаачилгаар малчид бид “Дуугарвал дуу нэг, Дугтарвал хүч нэг” гэдэг монгол ардын зүйр үгийн үнэ цэнийг ойлгож, хашаа саравчаа засварлах, худаг усаа гаргах, хадлан тэжээлээ бэлтгэх ажлуудыг нэгдэж хийснээр “Олны хүч оломгүй далай” мөн болохыг баталж чадсан.

Үүний тод жишээ нь бидний хамтын ажиллагаанд  үнэлгээ дүгнэлт өгч, цаашдын бүтээн байгуулалтанд хувь нэмэр оруулах үүднээс “Дэлхийн Зөн” ОУБ-аас бага оврын тракторын хөрөнгө оруулалт хийснээр манай малчдын  хамтран ажиллах урам зоригийг нэмэгдүүлэн, малчдыг идэвхижүүлсэн.

Дэлгэрэнгүй...



Зөв эргүүлэг
Нийтэлсэн: 2016-11-27 04:55:42

Говь-Алтай аймгийн Жаргалан сумын Бэлчээр Ашиглагчдын Холбооны /СБАХ/ дэргэд 9 Бэлчээр ашиглагчдын хэсэг /БАХ/-ийн  төлөөлөл, Бүрэн БАХ-ийн нийт 120 малчны санал санаачилгаар 2014 оны 7 сард “Хасагтын дэнж” хоршоо  байгуулагдаж, хэдийгээр богино хугацаа өнгөрсөн ч ажил хөдөлмөрийн өрнүүн амжилттай ажиллаж байна

Хасагтын дэнж хоршооны дарга Б.Батзориг Мерси Кор ОУБ-ын дэмжлэгтэйгээр тус аймагт зохион байгуулагдсан Худалдан авах ажиллагааны сургалтанд хамрагдаж худалдан авах ажиллагааны мэргэшсэн ажилтны 3 жилийн хугацаатай сертификаттай ажилтан боллоо. Энэхүү мэдлэг ур чадвараа  ашиглан сумынхаа Худалдан авах ажиллагаа болон ОНХС-ийн хөрөнгийн захиран зарцуулалт хуваарилалтанд хяналт тавьж оролцохоос гадна ОНХСангаас санхүүжүүлэх ажилд малчдын саналыг авах, тэдний идэвх оролцоог сайжруулах, тэдэнд шаардлагатай бичиг баримт боловсруулахад нь туслах, мэдээ мэдээлэлээр хангах зэргээр илүү идэвхтэй ажиллаж байна

Дэлгэрэнгүй...



 

 

Холбоо барих

"Ногоон алт" төсөл,
Скай Плаза бизнес төв, Олимпын гудамж 12,
1-р хороо, СБД, Улаанбаатар хот, Монгол улс
Утас: +976 11 326401, 326491, Факс: +976 11 326517
И-Мэйл: ulaanbaatar@greengold.mn